Wysłane przez moderator w pt., 04/03/2026 - 18:16
Od Świąt Wielkanocnych do wakacji już tylko jeden krok... Kolejną propozycją na letni wypoczynek, którą chcę Państwu rekomendować jest Podlasie. Większość pewnie pomyśli... Daleko, nic ciekawego, cóż tam można zobaczyć, czego doświadczyć? Sama myślałam podobnie wyruszając kilka lat temu na wycieczkę po niedocenianym turystycznie regionie naszego kraju. Moje obawy były bezpodstawne, to była bardzo dobra decyzja.
Obszar ten historycznie należał do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Przez wieki był przedmiotem sporu i obszarem granicznym pomiędzy Litwą i Koroną. Pierwsze ocieplenie wzajemnych stosunków wrogich sobie sąsiadów przyniósł ślub Kazimierza Wielkiego z Aldoną Anną Giedyminówną (ciotką Władysława Jagiełły, siostrą jego ojca Olgierda), która została pierwszą żoną polskiego, jeszcze wtedy królewicza. Było to przypieczętowanie przymierza Łokietka i Giedymina przeciwko Krzyżakom. Prawdziwy początek zjednoczenia dwóch wielkich narodów dała Unia w Krewie (w 1385 r.), będąca zobowiązaniem przedślubnym Wielkiego Księcia Litewskiego Władysława Jagiełły wobec Królestwa Polskiego do chrystianizacji Litwy. Fakt poślubienia przez polską królową Jadwigę pogańskiego władcy – Jagiełły, jego chrzest i koronację znamy doskonale z książek i filmów. Proces przekształcenia unii personalnej (wspólny władca) w unię realną (jedno państwo) zakończył się za panowania Zygmunta Augusta w 1569 r. porozumieniem nazwanym Unią Lubelską. Powstała wtedy Rzeczypospolita Obojga Narodów.
To krótkie wprowadzenie historyczne przywołałam tylko po to, żeby podkreślić fakt przenikania się wielu kultur i religii na terenach Podlasia od setek lat. Do Litwinów, Polaków i Rusinów z czasem dołączyli Tatarzy (za czasów Sobieskiego nadano im ziemie za bitewne zasługi) i Żydzi. Podlasie do dzisiaj to najbardziej zróżnicowany, kulturowo i wyznaniowo, region Polski. W miasteczkach i wsiach obok siebie znajdują się: katolickie kościoły, prawosławne cerkwie, tatarskie meczety oraz żydowskie synagogi. Do tego dochodzi różnorodność: tradycji, zwyczajów, obyczajów, obrzędów, również kulinariów. Pisząc Podlasie mam na myśli region w ujęciu historyczno - kulturowym, nie tylko teren dzisiejszego województwa podlaskiego. To także północna część województwa lubelskiego, fragment wschodniego Mazowsza, właściwe Podlasie aż po Suwalszczyznę. Przygotowałam bogatą listę atrakcji turystycznych Podlasia:
Obszar ten historycznie należał do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Przez wieki był przedmiotem sporu i obszarem granicznym pomiędzy Litwą i Koroną. Pierwsze ocieplenie wzajemnych stosunków wrogich sobie sąsiadów przyniósł ślub Kazimierza Wielkiego z Aldoną Anną Giedyminówną (ciotką Władysława Jagiełły, siostrą jego ojca Olgierda), która została pierwszą żoną polskiego, jeszcze wtedy królewicza. Było to przypieczętowanie przymierza Łokietka i Giedymina przeciwko Krzyżakom. Prawdziwy początek zjednoczenia dwóch wielkich narodów dała Unia w Krewie (w 1385 r.), będąca zobowiązaniem przedślubnym Wielkiego Księcia Litewskiego Władysława Jagiełły wobec Królestwa Polskiego do chrystianizacji Litwy. Fakt poślubienia przez polską królową Jadwigę pogańskiego władcy – Jagiełły, jego chrzest i koronację znamy doskonale z książek i filmów. Proces przekształcenia unii personalnej (wspólny władca) w unię realną (jedno państwo) zakończył się za panowania Zygmunta Augusta w 1569 r. porozumieniem nazwanym Unią Lubelską. Powstała wtedy Rzeczypospolita Obojga Narodów.
To krótkie wprowadzenie historyczne przywołałam tylko po to, żeby podkreślić fakt przenikania się wielu kultur i religii na terenach Podlasia od setek lat. Do Litwinów, Polaków i Rusinów z czasem dołączyli Tatarzy (za czasów Sobieskiego nadano im ziemie za bitewne zasługi) i Żydzi. Podlasie do dzisiaj to najbardziej zróżnicowany, kulturowo i wyznaniowo, region Polski. W miasteczkach i wsiach obok siebie znajdują się: katolickie kościoły, prawosławne cerkwie, tatarskie meczety oraz żydowskie synagogi. Do tego dochodzi różnorodność: tradycji, zwyczajów, obyczajów, obrzędów, również kulinariów. Pisząc Podlasie mam na myśli region w ujęciu historyczno - kulturowym, nie tylko teren dzisiejszego województwa podlaskiego. To także północna część województwa lubelskiego, fragment wschodniego Mazowsza, właściwe Podlasie aż po Suwalszczyznę. Przygotowałam bogatą listę atrakcji turystycznych Podlasia:
- Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim (jedna z najpiękniejszych rezydencji rokokowych w Europie, porównywana do Wersalu, Pałacu Sanssouci, rezydencji Branickich czy królewskiego Wilanowa; Ignacy Potocki tworzył w pałacu założenia Konstytucji 3 Maja),
- Stadnina Koni w Janowie Podlaskim (najstarsza państwowa stadnina koni czystej krwi arabskiej w Polsce; w programie zwiedzania jest: podziwianie koni w zabytkowych stajniach projektowanych przez Henryka Marconiego, cmentarz zasłużonych koni, hala aukcyjna Pride of Poland, historia stadniny, możliwość przejażdżki itp.),
- Zamek Biskupów Łuckich w Janowie Podlaskim,
- Drohiczyn (historyczna stolica Podlasia przez blisko 300 lat, położona nad Bugiem; odbyła się tu w 1253 r. koronacja Daniela Halickiego na jedynego króla Rusi; liczne zabytki sakralne min.: barokowy zespół katedralny Trójcy Przenajświętszej, klasztor franciszkanów oraz cerkiew św. Mikołaja; siedziba diecezji drohiczyńskiej z seminarium, kurią i sądem biskupim),
- Grabarka (Święta Góra Grabarka to najważniejsze sanktuarium prawosławne w Polsce, nazywane często „prawosławną Częstochową”; wokół głównej cerkwi stoją tysiące wotywnych krzyży przynoszonych przez pielgrzymów w różnych intencjach; w kompleksie znajdują się: Cerkiew Przemienienia Pańskiego, Monaster Świętych Marty i Marii – żeński klasztor, Cudowne Źródełko),
- Białowieża (Białowieski Park Narodowy w Puszczy Białowieskiej - ostatni w Europie fragmentu lasu pierwotnego oraz licząca kilkaset sztuk, największa na świecie wolnościowa populacja żubra; Muzeum Przyrodniczo – Leśne, Rezerwat Pokazowy Żubrów, Park Pałacowy, Cerkiew św. Mikołaja, ze wspaniałym porcelanowym ikonostasem, Dworek Gubernatora, stacje kolejowe: Białowieża Pałac i Białowieża Towarowa, kolejka Białowieski Express – wycieczki po puszczy),
- Kraina Otwartych Okiennic (wyjątkowy szlak turystyczny na Podlasiu, obejmujący malownicze wsie w dolinie Narwi: Narew, Trześciankę, Soce i Puchły - domy dekorowane są misternie rzeźbionymi ornamentami na okiennicach, nad- i podokiennikach, narożnikach oraz szczytach dachów, okiennice i detale architektoniczne malowane są na intensywne kolory: niebieski, zielony, biały, co tworzy bajkowy klimat; mieszkańcy to w większości prawosławna ludność pochodzenia białoruskiego, która do dziś posługuje się lokalną gwarą; najpiękniejsze cerkwie na Podlasiu: zielona cerkiew pw. św. Michała Archanioła w Trześciance, błękitna cerkiew pw. Opieki Matki Bożej z cudowną ikoną w Puchłach oraz niebieska cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Narwi),
- Kruszyniany (unikatowa wieś na Podlasiu, która od XVII wieku jest jednym z głównych ośrodków polskich Tatarów – nadanie nastąpiło przez Jana III Sobieskiego za zasługi min. w Bitwie pod Wiedniem; w Kruszynianach znajduje się najstarszy meczet tatarski, mizar – cmentarz muzułmański oraz Centrum Kultury Tatarskiej),
- Bohoniki (druga, kluczowa wieś tatarska na Podlasiu, będąca unikalnym ośrodkiem kultury muzułmańskiej w Polsce z meczetem i mizarem);
- Supraśl (urokliwe miasteczko otoczone Puszczą Knyszyńską z Prawosławnym Monasterem Męskim Zwiastowania NMP – Ławra Supraska, którego historia sięga 1500 roku; na jego terenie znajduje się m. in. obronna cerkiew oraz największe w Polsce muzeum ikon),
- Tykocin (kolejna klimatyczna miejscowość na Podlasiu znana z serii filmów ,,U Pana Boga...”; przez kilka wieków centrum diaspory żydowskiej, do dzisiaj znajduje się tu druga największa synagoga w Polsce; na zamku królewskim w Tykocinie często rezydował Zygmunt August, który przeniósł tu największą, ówczesną bibliotekę w Europie, również swój skarbiec; słynne arrasy zanim trafiły na Wawel ozdabiały zamek w Tykocinie; August II Mocny ustanowił na zamku najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Order Orła Białego; na rynku w Tykocinie przed wspaniałym barokowym kościołem Świętej Trójcy stoi pomnik hetmana Stefana Czarnieckiego, który był starostą tykocińskim),
- Dworek Pentowo – Europejska Wieś Bociania (na terenie znajduje się 30 stale zasiedlonych gniazd bociana białego),
- Muzeum Oręża Polskiego i Ostoja Żubra w Kiermusach (rekwizyty w muzeum pochodzą z ekranizacji sienkiewiczowskiej trylogii, a podarował je wybitny reżyser - Jerzy Hoffman; w Kiermusach powstała też pierwsza prywatna hodowla Żubra),
- letni Pałac Branickich w Choroszczy,
- Pałac Branickich w Białymstoku (jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w stylu późnobarokowym określany mianem „Wersal Północy” z przepięknym parkiem; obecnie siedziba Uniwersytetu Medycznego),
- Sanktuarium w Studzienniczej (niedaleko Augustowa; podczas przedostatniej pielgrzymki do Polski w roku 1999 Studzieniczną odwiedził papież Jan Paweł II),
- Pokamedulski Klasztor w Wigrach (król Jan Kazimierz, fundując klasztor w Wigrach, określił po Potopie jasno jego cel: ,,uprosić Boga ażeby raczył odwrócił ciągłe klęski”; papież Jan Paweł II podczas siódmej pielgrzymki do Polski, w dniach 8–10 czerwca 1999 roku gościł w klasztorze i spędził tam dwa dni pływając statkiem Tryton po Jeziorze Wigry),
- Bazylika Nawiedzenia NMP i klasztor dominikański w Sejnach.
Z oczywistych względów wybrałam tylko kilkanaście propozycji. Wycieczkę po Podlasiu można zakończyć podróżą z Augustowa na Litwę, odwiedzić Wilno i Troki. Lokalne biura podróży organizują jednodniowe, autokarowe zwiedzanie Wilna, które tak bardzo związane jest i z naszą, polską historią (koszt takiej wycieczki to ok. 200 zł – przejazd, opieka pilota, przewodnik przez cały dzień, możliwość zrobienia zakupów litewskich specjałów). Podlasie obiecuje Państwu także: ciszę, spokój, niewielką ilość turystów, możliwość wypoczynku z dala od zgiełku codzienności, liczne jeziora, dziko płynące rzeki, puszcze i przyjaznych mieszkańców. Wielokulturowość regionu to również okazja do spróbowania lokalnych specjałów kuchni: litewskiej, białoruskiej, ukraińskiej, tatarskiej, żydowskiej, karaimskiej oraz polskiej: babki i kiszki ziemniaczane, kartacze (cepeliny), pierekaczewnik, zaguby, soczewiaki, kibiny, kołduny, czebureki, sękacze, marcinki, cza – czak, kindziuk, chłodniki, cymes, czulent, pielmieni, sery korycińskie itd. Wszystkie dania proste, sycące, oparte o dary: lasów, pól i dziczyznę.
Jeździmy po świecie, jesteśmy ciekawi nieznanych: kultur, religii, zwyczajów.... Wszystko to mamy tak blisko... Zapraszam Państwa na Podlasie i dla zachęty zamieszczam kilka zdjęć z prywatnej kolekcji.
Życzę spokojnych Świąt Wielkanocnych, Lucyna Hajduk.
Typ:
Zwykła
